بدهی‌های پنهان به تعهدات مالی خارج از ترازنامه رسمی دولت اطلاق می‌شوند که به دلایلی مانند ضعف نظام حسابداری، محدودیت‌های قانونی و نبود شفافیت، به‌طور کامل گزارش نمی‌شوند. این بدهی‌ها شامل ضمانت‌نامه‌ها، تعهدات احتمالی، قراردادهای بلندمدت و بدهی نهادهای وابسته به دولت است و می‌تواند ریسک پایداری مالی، فشارهای بودجه‌ای و آسیب‌پذیری کشور در برابر بحران‌های بدهی را افزایش دهد. بررسی مطالعات و تجربیات بین‌المللی نشان می‌دهد ضعف‌های قانونی، سیاستی، نهادی و عملیاتی از مهم‌ترین موانع مدیریت این بدهی‌ها هستند. تجربیات کشورهایی مانند موزامبیک و زامبیا بر اهمیت شفاف‌سازی و اصلاحات نهادی، و تجربه استرالیا، کانادا و نیوزیلند بر نقش افشای کامل تعهدات، نظارت مستقل و مدیریت پیشگیرانه تأکید دارد. در ایران نیز با وجود پیش‌بینی سازوکارهایی برای گزارش‌دهی و مدیریت بدهی‌های عمومی، همچنان خلأهایی در هماهنگی نهادی و اجرای کامل قوانین وجود دارد. اصلاح چارچوب‌های قانونی، ایجاد نظام یکپارچه اطلاعات بدهی، کاهش عملیات فرابودجه‌ای و تقویت نظارت و حسابرسی، از الزامات اصلی مدیریت بدهی‌های پنهان و ارتقای پایداری مالی است.

کلمات کلیدی: بدهی‌های رسمی (آشکار) دولت، بدهی‌های پنهان دولت، حکمرانی مالی ،مدیریت بدهی‌های دولت